Hayrabolu Belediyesi
tekirdağ
tekirdağ
tekirdağ
Kurumsal

Bilgi Edinme Kanunu

 
BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU 
 
 
    Kanun Numarası    : 4982 
    Kabul Tarihi    : 9/10/2003 
    Yayımlandığı R.Gazete  : Tarih : 24/10/2003   Sayı : 25269 
   Yayımlandığı Düstur  : Tertip : 5  Cilt : 42  
 
BİRİNCİ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam ve Tanımlar 
 
  Amaç 
  Madde  1-  Bu  Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine 
uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. 
  Kapsam 
  Madde 2- Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde 
uygulanır. 
  1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun hükümleri saklıdır. 
(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/33 md.) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından uygulanan sınavlara 
ait soru ve cevaplar bu Kanun kapsamı dışındadır. 
  Tanımlar 
  Madde 3- Bu Kanunda geçen; 
  a) Kurum ve kuruluş: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme başvurusu yapılacak 
bütün makam ve mercileri, 
  b) Başvuru sahibi: Bu Kanun kapsamında bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek ve 
tüzel kişileri, 
  c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları kayıtlarda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi, 
  d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları bu Kanun kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, 
kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda 
kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını, 
  e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz 
konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru  sahibinin 
bilgi veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesini, 
  f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunu, 
  İfade eder.   
8618 
  
İKİNCİ BÖLÜM 
Bilgi Edinme Hakkı ve Bilgi Verme Yükümlülüğü 
  
            Bilgi edinme hakkı 
            Madde 4- Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir. 
             Türkiye'de  ikamet  eden  yabancılar  ile  Türkiye'de  faaliyette  bulunan  yabancı  tüzel  kişiler,  isteyecekleri  bilgi 
kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden 
yararlanırlar.  
            Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri saklıdır. 
            Bilgi verme yükümlülüğü 
            Madde 5- Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki  her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların 
yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik 
tedbirleri almakla yükümlüdürler.  
    Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz. 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
Bilgi Edinme Başvurusu  
             
            Başvuru usulü 
             Madde  6-  Bilgi edinme başvurusu, başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini, başvuru 
sahibi tüzel kişi ise tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi 
veya belgenin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır. Bu başvuru, kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının kimden 
neşet ettiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer 
iletişim araçlarıyla da yapılabilir. 
            Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açıkça belirtilir. 
            İstenecek bilgi veya belgenin  niteliği 
             Madde  7-  Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği 
bulunması gereken bilgi veya  belgelere ilişkin olmalıdır.  
            Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden 
bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler.  
            İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum ve 
kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir. 
            Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler  
            Madde 8- Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür, ilân ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi 
veya belgeler, bilgi edinme başvurularına konu olamaz. Ancak, yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin 
ne şekilde, ne zaman ve nerede yayımlandığı veya açıklandığı başvurana bildirilir.    
8619 
  
  Gizli bilgileri ayırarak bilgi veya belge  verme 
  Madde  9-  İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir 
nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli veya 
açıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana yazılı olarak 
bildirilir. 
  Bilgi veya belgeye  erişim 
  Madde 10- Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler. 
  Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar 
vereceği hâllerde, kurum ve kuruluşlar ilgilinin; 
  a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını incelemesi ve not alabilmesini, 
  b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini, 
  c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları izleyebilmesini, 
  Sağlarlar.   
  Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek 
koşuluyla bu olanak sağlanır. 
  Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden 
erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir. 
  Bilgi veya belgeye  erişim süreleri 
  Madde 11- Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar. 
Ancak  istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili 
olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve 
kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması 
ve bunun gerekçesi başvuru sahibine yazılı olarak ve onbeş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir. 
  10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru sahibine 
bildirilmesiyle onbeş iş günlük süre kesilir. Başvuru sahibi onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş 
sayılır. 
  Başvuruların cevaplandırılması 
  Madde 12- Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda 
başvuru sahibine bildirirler. Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir.    
  İtiraz usulü  
  Madde 13- Bilgi edinme istemi (…)(1)reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden 
itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir. Kurum ve kuruluşlar, 
Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler.  
  Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini durdurur.  
 
_______________________ 
(1) Bu arada yer alan “16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplerle” ibaresi, 17/11/2005 tarihli ve 5432 sayılı Kanunun 1 
inci maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır. 
8620 
  
           Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu 
  Madde 14- Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, (…)(1) verilen kararları incelemek ve kurum 
ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme 
Kurulu oluşturulmuştur.  
  Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel kurullarının kendi kurumları içinden önerecekleri ikişer aday, birer 
üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarında profesör veya doçent unvanına sahip kişiler, bir üyesi 
Türkiye Barolar Birliğinin baro başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler içinden göstereceği iki aday, iki üyesi en az genel 
müdür düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakanının önerisi üzerine bu Bakanlıkta idarî görevlerde 
çalışan hâkimler arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden oluşur.  
  Kurul üyeliğine önerilen adayların muvafakatları aranır. 
  Kurul Başkanı, kurul üyelerince kendi aralarından seçilir.  
  Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı üzerine toplanır.  
  Kurul üyelerinin görev süreleri dört yıldır. Görev süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan 
görevinden ayrılan üyenin yerine aynı usule göre seçilen üye, yerine seçildiği üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen 
Kurul göreve başlayıncaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.  
  Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla fiilen görev 
yaptıkları her gün için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı 
ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. (Ek cümle: 17/11/2005-5432/2  md.)  Bir  ayda 
fiilen görev yapılan gün sayısının dördü aşması halinde, aşan günler için huzur hakkı ödenmez.(1) 
  Kurul, belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma grupları kurabilir; ayrıca  gerekli gördüğü takdirde, ilgili 
bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere toplantılarına katılmaya 
davet edebilir.  
  Kurulun sekretarya hizmetleri Başbakanlık tarafından yerine getirilir.  
  Kurulun  görev  ve  çalışmalarına  ilişkin  esas  ve  usuller  Başbakanlıkça  hazırlanarak  yürürlüğe  konulacak  bir 
yönetmelikle düzenlenir.    
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM  
Bilgi Edinme Hakkının Sınırları  
  Yargı denetimi dışında kalan işlemler 
  Madde  15-  Yargı denetimi dışında kalan idarî işlemlerden kişinin çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyecek 
nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamına dahildir. Bu şekilde sağlanan bilgi edinme hakkı işlemin yargı denetimine açılması 
sonucunu doğurmaz. 
  Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler 
  Madde 16- Açıklanması hâlinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine açıkça 
zarar verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan  gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı 
dışındadır. 
_____________________ 
(1) 17/11/2005 tarihli ve 5432 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, birinci fıkrada yer alan “16 ve 17 nci maddelerde öngörülen 
sebeplere dayanılarak” ibaresi, madde metninden çıkarılmış; yedinci fıkrada yer alan “uhdesinde kamu görevi 
bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise (2000)" ibaresi, "(3000)" olarak değiştirilmiş ve 
metne işlenmiştir. 
 
8621 
  
            Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler 
             Madde  17-  Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması hâlinde, ülkenin ekonomik çıkarlarına   zarar  verecek 
veya haksız rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır. 
            İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler  
            Madde 18- Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı 
dışındadır. 
            Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ilişkin 
bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı içindedir. 
            İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler  
            Madde  19-  Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya 
zamanından önce açıklanması hâlinde;  
            a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, 
            b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak, 
            c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek, 
             d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve 
bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek, 
            Bilgi veya belgeler,  bu Kanun kapsamı dışındadır.    
            Adlî soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler 
            Madde 20- Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; 
            a) Suç işlenmesine yol açacak, 
             b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye 
düşürecek, 
            c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek,   
            d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl edecek,   
            Nitelikteki bilgi veya belgeler,  bu Kanun kapsamı dışındadır. 
             4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü 
Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer özel kanun hükümleri saklıdır. 
            Özel hayatın gizliliği 
             Madde  21-  Kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında, açıklanması hâlinde 
kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile  hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale 
oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır. 
             Kamu yararının gerektirdiği hâllerde, kişisel bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye en az 
yedi gün önceden haber verilerek yazılı rızası alınmak koşuluyla açıklanabilir.  
            Haberleşmenin gizliliği 
            Madde 22- Haberleşmenin gizliliği esasını ihlâl edecek bilgi veya belgeler,  bu  Kanun kapsamı dışındadır. 
8622 
  
            Ticarî sır 
            Madde 23- Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya 
tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır. 
            Fikir ve sanat eserleri 
            Madde 24- Fikir ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak bilgi edinme başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri 
uygulanır. 
            Kurum içi düzenlemeler 
             Madde  25-  Kurum  ve  kuruluşların,  kamuoyunu  ilgilendirmeyen  ve  sadece  kendi  personeli  ile  kurum  içi 
uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır. Ancak, söz 
konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır. 
            Kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler 
             Madde  26-  Kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye 
niteliğindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluş tarafından aksi kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı kapsamındadır. 
             Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tıbbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak görüş verme 
yükümlülüğü bulunan kişi, birim ya da kurumların görüşleri, kurum ve kuruluşların alacakları kararlara esas teşkil etmesi 
kaydıyla bilgi edinme istemlerine açıktır.    
            Tavsiye ve mütalaa talepleri 
            Madde 27- Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsamı dışındadır. 
            Gizliliği kaldırılan bilgi veya belgeler 
            Madde 28-  Gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diğer istisnalar kapsamına girmiyor 
ise, bilgi edinme başvurularına açık hâle gelir. 
  
BEŞİNCİ BÖLÜM  
Çeşitli ve Son Hükümler 
  
            Ceza hükümleri 
             Madde  29-  Bu Kanunun uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri 
hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tâbi 
oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır. 
            Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla çoğaltılamaz ve kullanılamaz. 
            Rapor düzenlenmesi  
            Madde 30- Kurum ve kuruluşlar,  bir önceki yıla ait olmak üzere; 
            a) Kendilerine yapılan bilgi edinme başvurularının sayısını, 
            b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını, 
            c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların dağılımını gösterir istatistik bilgileri, 
             d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya da bu nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya belgelere erişim 
sağlanan başvuru sayısını, 
            e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen başvuru sayısı ile bunların sonuçlarını, 
8623 
  
         Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları her yıl Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna 
gönderirler. Bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları raporlarını bağlı, ilgili ya da ilişkili oldukları bakanlık 
vasıtasıyla iletirler. Kurul, hazırlayacağı genel raporu, söz konusu kurum ve kuruluşların raporları ile birlikte her yıl Nisan 
ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet 
Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır. 
            Yönetmelik 
            Madde 31- Bu Kanunun uygulanması ile ilgili esas ve usullerin belirlenmesine ilişkin yönetmelik, Kanunun yayımını 
takip eden altı ay içinde Başbakanlık tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulur.  
            Yürürlük 
            Madde 32- Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer. 
            Yürütme 
            Madde 33- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 
  
8624 
 
  4982 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN 
MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN 
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ 
GÖSTERİR LİSTE 
 
 
Değiştiren 
Kanunun/KHK’nin/ 
İptal Eden Anayasa 
Mahkemesi 
Kararının  
Numarası 
 
4982 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri 
 
Yürürlüğe Giriş  Tarihi 
5432  13 ve 14  22/11/2005 
6495  2  2/8/2013